donderdag 21 september 2017

De Zwarte Madonna van Vassivière


Notre Dame de Vassivière


Boven gekomen vinden we de Zwarte Madonna van Vassière in de kleine kapel. Ze wordt er druk bezocht. De reden dat ik er heen wil is de legende van haar terugkeer naar deze plek en het verhaal van de levenloos geboren baby's die hier heen gedragen werden. De sterke aarde energie activeerde kort het lichaampje van de baby, net lang genoeg om ter plekke gedoopt te kunnen worden.

De kapel op de berg 

Vassière is van oudsher een cultusplek. Al in 1321 is er sprake van een kerkje dat verwoest werd. Het kerkje en het bijbehorende stadje raakten vergeten, tot op een dag in 1547 een wonder plaatsvond. De koopman Pierre Gef uit Besse had bij het passeren geweigerd om voor de Madonna te bidden en werd met blindheid geslagen. Nadat hij haar trouw beloofd had werd hij genezen. Vanaf dit moment kwam de pelgrimsstroom op gang en kreeg de Madonna een plaatsje in de kerk in het dal. Het verhaal gaat dat ze daar niet wilde blijven. Notre Dame van Vassière wilde haar plaats bij de bron niet verlaten. Tot drie keer toe keerde ze uit eigen beweging terug met een compromis als gevolg. 's Zomers vertoeft ze boven op de berg, 's winters huist ze beneden in het kerkje. Ze wordt in processie naar boven gebracht op 2 juli (visitatie van Maria) en wordt op de eerste zondag na 21 september (herfstequinox) plechtig terug naar de kerk gedragen. Hiermee volgt ze het ritme van de kuddes die 's naar de zomerweides worden gebracht.

Gekleed en gekroond

In haar prachtige gewaad prijkt ze aan de wand. Zowel de Madonna als het kindje op haar schoot zijn in 1881 gekroond. Het mooie gewaad en de gouden kroontjes zijn van latere tijd. Op de folder van het kerkje-in-het-dal staat ze afgebeeld zonder die extra laag en zien we haar gekleed in de stijl van het platteland. Aan de verschillende kenmerken is af te lezen dat ze een kopie moet zijn van een ouder beeld, dat tijdens de Revolutie is verbrand. In het boek 'Vierges Romanes' lees ik dat ze naar de mode van de tijd zwart gemaakt is. Zoals ze nu is vind ik haar prachtig. In de kerk beneden in het dal staat ze afgebeeld onder een glas-in-lood raam met de kapel in de sneeuw. 




De Madonna is begin zeventiende eeuw gekleed en gekroond


Ze moet een kopie zijn van een ouder beeld dat tijdens de revolutie is verbrand


In het kerkje beneden in het dal vinden we haar afbeelding 


onder een glas-in-lood raam met de kapel in de sneeuw



Het vaandel dat tijdens de processie gedragen wordt


De chapelounne en de genezende bron

Iets lager op de berg staat de chapelounne. Het kleine kapelletje is gebouwd in 1550, dus vlak na de genezing van de koopman en gerestaureerd in 1747De open zijde wordt afgeschermd door een ijzeren hek. Daar vinden we een tweede Madonna als beschermster van de oude bron. Zij is hier het hele jaar te vinden. Aan de tralies hangen talloze lintjes met voorbeden aan Onze Lieve Vrouwe. Mensen blijven een tijdje staan en kleine kindjes spetteren in de goot. Op de plek van dat kapelletje moet het oorspronkelijke Madonnabeeld hebben gestaan, het beeld dat verwoest is dus. De huidige Madonna dateert uit ca. 1805Dit moet de plaats zijn waar genezingen plaatsvonden. Dit is de bron waar de levenloos geboren kinderen naar toe gedragen werden. De sterke aarde energie activeerde kort het lichaampje van de baby, net lang genoeg om ter plekke gedoopt te kunnen worden. Daarna hadden deze kindjes recht op een christelijke begrafenis. De combinatie van aarde energie en Madonna moet hier ontzettend sterk gevoeld zijn. De naam Vassivière betekent in de Keltische taal: de tempel van het water. Het tot leven brengen van ongedoopte baby's was een de specialiteiten van deze Madonna, kom ik in de boeken tegen. In de buurt van de bron blijf ik een tijdje in alle rust zitten. Wat moet dit een bijzondere plaats geweest zijn.


 De 'chapelounne' iets lager op de berg


 De Madonna van de chapelounne 


De bron met genezend water

Ook van andere plaatsen zijn verhalen van opgewekte baby's opgetekend. Deze vonden o.a ook plaats in Orcival, in Rocamadour en in Chappes.

Routebeschrijving

63610 Besse-et-Saint-Anastaise, Frankrijk: de kerk van St. André.
Vassivière ligt ten (zuid)westen van Besse en ten zuiden van Super Besse (Auvergne, Frankrijk). 
Het kerkje heeft zijn lieflijke omgeving een beetje verloren.  Er is een restaurant en een parkeerplaats.  Het is ook mogelijk om de reis naar boven te voet af te leggen. 


Afbeelding Brochure Kerk St. André



Bronnen
Brochure Vassivière 2017 
La réponse vient de la Terre - Jacques Bonvin
Vierges Noires - Jacques Bonvin 
The Cult of the black Virgin - Ean Begg
Zwarte Madonna van Oer- tot Eindtijd - Dr. Annine E.G. van der Meer
Vierges Romanes -Portraits croisés - Hélène Leroy & Francis Debaisieux  

donderdag 7 september 2017

Een bijzonder moment in Orcival

Gewoontegetrouw gaat onze agenda mee als we op vakantie gaan. Zo heb ik onze logeeradressen bij de hand en kan ik kort noteren waar we geweest zijn. Dit jaar heb ik vooraf met potlood 'Orcival' gekrabbeld bij 15 augustus. Op die dag valt er zonlicht op de Zwarte Madonna in de kerk. Alléén op die dag en dan ook nog precies om twaalf uur. Nu we toch in de buurt zijn wil ik dat fenomeen niet missen. Het lijkt me heel bijzonder en we zorgen dat we er ruim op tijd zijn. Zouden er veel mensen komen om dit mee te maken? Niet bekend met katholieke tradities worden we om half elf verrast door een kerk die voor driekwart gevuld is. De mensen zijn toegestroomd om de mis ter gelegenheid van Maria Tenhemelopneming bij te wonen. Dat er op deze dinsdag een mis zou worden voorgedragen is geen moment in ons hoofd opgekomen. We wijzigen ter plekke ons plan om vooraf koffie te drinken en vinden een plekje op een bank bij het middenpad. Tegen elf uur zijn de extra stoelen niet meer aan te slepen en door de open deur zie ik de bewolking toenemen. Het is duidelijk dat we die speciale zonnestraal vandaag wel kunnen vergeten. Maar deze mis maakt de dag wel heel bijzonder. Na afloop ervan nodigt de priester alle vrouwen die Maria heten uit om naar voren te komen. De Madonna zit hoog op haar troon in het koor. Ze mogen haar van dichtbij bekijken en dan krijgt de bijeenkomst voor ons een onverwacht eind. Voorzichtig wordt ze naar beneden gehaald en midden in de kerk op een tafeltje tussen de vieringspijlers geplaatst. De Maria's mogen haar als eerste bewonderen en daarna krijgen alle kerkgangers de gelegenheid om haar op hun eigen manier te begroeten. Wie had dat nou kunnen bedenken! Niet in het katholieke geloof grootgebracht raak ik wat onwennig haar grote handen aan. Dat 15 augustus in Frankrijk een belangrijke kerkelijke feestdag is hoef ik niet meer in mijn agenda te zetten :-).


De Zwarte Madonna wordt na de mis naar beneden gehaald


Weer boven worden de kroontjes weer teruggeplaatst



We krijgen toestemming om haar van dichtbij te fotograferen