vrijdag 16 september 2016

De uil zat in de olmen en de koekoek op het dak

'De-ze-da-me-zal-het-zijn'. Ik word wakker met de herinnering aan een kringspelletje uit mijn jeugd. 'Groen is gras, groen is gras, onder mijne voeten'. Zo ongeveer achttien keer heb ik het in mijn droom begeleid en gezongen tot alle deelnemers aan de beurt zijn geweest. Niet echt uitgerust wakker geworden dus, en bovendien blijft het melodietje in mijn hoofd hangen. Liedjes van lang geleden kunnen oude wijsheid in zich bergen, en ik ben benieuw of dit er een van is. Soms gaan ze over leven en dood, over heen en weer varen naar de overkant of de rivier oversteken. Nieuwsgierig naar de onderliggende betekenis denk ik na over de symboliek van het groene gras, de koekoek en de naam Augustijn. Waarom niet: 'En de merel op het dak zingt zijn lied op zijn gemak' als we het toch over zingen hebben? Of: 'O, mijn lieve Valentijn' (of Constantijn)? Klopt de tekst nog zoals ik me hem herinner? Een paar aanpassingen poppen op. 'Hé daar, plaatsje maken voor de jonge dame'. Mijn kinderoren hoorden: praatjesmaker :-). En het is niet: 'Waar zal ik hem zoeken?', maar: 'Ik zal hem zoeken moeten'. Een beetje mistig wordt het allemaal wel, want we moeten een plaatsje maken voor een jonge dame, terwijl we onze vriend moeten zoeken. Dat de koekoek op zijn gemak op het dak kan zitten komt natuurlijk omdat het dier zijn eieren in het nest van andere vogels legt. Dan heb je alle tijd om de wereld van bovenaf te bekijken. Het beestje roept zijn eigen naam en dat is dan wel weer bijzonder. Hoewel ik eerder denk dat zijn naam afgeleid is van zijn roep :-). Augustijn is afgeleid van Augustus en kun je koppelen aan een keizer, maar ook aan geestelijken. Ik laat het even rusten tot ik op een van mijn zwerftochten in de buurt op een verlaten speelplaatsje een Iep ontdek. Of een Olm, als je dat liever hebt. Op dat moment komt het liedje: 'Den uil zat in den olmen' naar boven in mijn herinnering. Via dat liedje switch ik van de uil via de koekoek terug naar mijn bijna vergeten droom. Ik zoek aanvullende informatie in een poging om de betekenis te achterhalen. De versie van het lied in 'Verborgen wijsheid van oude rijmen' bevat alleen de eerste vier regels, en wijkt daarom te veel af om hier mee te nemen. Op verschillende internetsites lees ik dat de ik-figuur treurt om iemand die dood is. Daar kan ik wel in meegaan. De koekoek wordt ook gezien als een zielenvogel, dus weet misschien beter dan wie dan ook waar gezocht moet worden. Het groene gras staat symbool voor de aarde, waar de ik-persoon op een nieuwe liefde wacht. De koekoek kan als zielenvogel naar de bovenwereld reizen (of zielen terug naar de aarde brengen?). Augustijn is een persoon van aanzien, aan wie je laat weten wie er op je pad komt. Je maakt plaats / staat klaar om die te ontvangen. Die keuze is overigens niet willekeurig, want betreft het zevende kind (de-ze-da-me-zal-het-zijn). Met die persoon ga je verder. Joepie Joepie houdt het simpeler. Die treurt niet en kiest gewoon een kind dat hij leuk vindt. Verborgen symboliek of gewoon een kinderversje? Wat past het best bij jou?



De Iep op het verlaten speelveldje



Groen is gras, groen is gras onder mijne voeten


Schoenen aangehouden, een gewaarschuwd mens :-)

Groen is gras, groen is gras, onder mijne voeten
Ik heb verloren m'n beste vriend, ik zal hem zoeken moeten
Hé daar plaats gemaakt voor de jongedame
En de koekoek op het dak, zingt zijn lied op zijn gemak
O, mijn lieve Augustijn, deze dame zal het zijn

De uil zat in de olmen, bij 't vallen van de nacht
En achter gindse heuvels, antwoordt de koekoek zacht
Koekoek, koekoek, koekoek, koekoek, koekoek
Koekoek, koekoek, koekoek, koekoek, koekoek

Joepie Joepie is gekomen, heeft m'n meisje weggehaald
Maar ik zal er niet om treuren, gauw een ander weer gehaald
Trala lalalalala lalalalalala lalalalalala lalalalala

Droomboek van A tot Z - Erna Droesbeke
Droomwoordenboek - Tom Chetwynd
Prisma van de symbolen - Hans Biedermann
Verborgen wijsheid van oude rijmen - Mellie Uyldert

woensdag 14 september 2016

Dit worden van zijn lang zal ze leven geen peulen

Dit worden van zijn lang zal ze leven geen peulen. Peinzend kijk ik naar de trossen hangende zaadjes in de boom. Hij staat daar op een verlaten speelplaatsje, dat in rap tempo door de natuur wordt heroverd. Voorzichtig trek ik de conclusie dat dit zeker weten geen valse acacia of Robinia kan zijn, al zou ik tot op gisteren mijn hand ervoor in het vuur hebben gestoken. Tijdens een gesprek met bevriende buren komt de boom ter sprake. Ik weet hem te staan en loop voor de zekerheid nog even een blokje om. Hangende trossen bloemen en een dramatische bast, maar bij nader inzien geen doorns op de jonge takken en geen peulen na de bloei. Wèl weer peulen aan een voor mij onbekende boom een eindje verderop. Onder het motto 'geef nooit op' stap ik voor de vijfde keer in drie dagen in mijn schoenen. 'Vleugelnoot' is mijn idee na het kijken en vergelijken van de boom met de beschrijving. Kan bijna niet anders. Al blijft het dan wel de vraag welke bomen er onderaan de trap van de dijk en in het Staalduinse Bos staan? Daar mis ik de bloeiende trossen. Opnieuw richt ik mijn aandacht op de boom-met-peulen. Het zou de valse Christusdoorn kunnen zijn, maar voordat ik dat durf te roepen wil ik zeker weten dat er doornen aan de stam zitten. Vandaag vind ik een manier om dichterbij te komen. Een optie die ik gisteren over het hoofd heb gezien. Verdeeld over de stam laten de dorens-in-schutkleur zich vinden. Missie geslaagd :-). Tevreden maak ik kennis met de boom. Klinkt vast gek, maar het gaat een soort vanzelf. Op de terugweg maak ik foto's van de Mosselbloem (even scrollen). Wel eens van gehoord? Voor het eerst in de zes jaar dat ik hier woon verschijnen ze in de Vliet. Man had ze zien drijven en maakte me erop attent. En grappig genoeg, de naam van die waterplant heb ik in no time gevonden :-).


 Dit worden van zijn lang zal ze leven geen peulen.

 

Hangende trossen bloemen en een dramatische bast


De boom staat daar op een verlaten speelplaatsje, dat in rap tempo door de natuur wordt heroverd 


De boom in het Staalduinse Bos


De twee bomen die gespaard werden bij het maken van de nieuwe trap


Een zelfde dramatische bast


De valse Christusdoorn


De peulen hangend in de boom


Stekels in een schutkleur aan de stam


De lange, een beetje gedraaide peulen


De Vliet


Bloemen bij elkaar gedreven tegen de balk bij de brug


Zeg ken jij de Mosselbloem?



zondag 28 augustus 2016

Blikvangers in de hal

De Petrus en Pauluskerk in Maassluis is op zich al een blikvanger door zijn vorm en materiaal. Als een grote, witte tent vangt het gebouw de aandacht van wie het passeert. Je krijgt de indruk dat je hem zo in kan pakken en ergens anders weer neer kan zetten, hoewel dat geenszins de bedoeling is. De kerk heeft in het kader van een wandeling-met-gids zijn deuren gastvrij opengezet. Twee prachtige, oude beelden hebben een plaatsje gevonden in de hal. Het zijn blikvangers waar ik mijn ogen niet vanaf kan houden. Ze zijn in 1796 geschonken aan de parochie en bij een brand gered uit het Schuurkerkje. Dat Schuurkerkje werd gebouwd in 1787 (tot die tijd werd er in Maasland gekerkt). De katholieke gemeenschap kreeg dat jaar weleenswaar toestemming om diensten in Maassluis te houden, maar het gebouw mocht niet herkenbaar zijn als kerk. Geen toren dus in die begintijd en 'verstopt' achter de pastorie, met de ingang aan de achterkant. In 'Geschiedenis van Maassluis' van S. Blom lees ik dat er zelfs geen rechtstreekse verbinding met de openbare weg toegestaan was. Een letterlijk geval van aan de kant geschoven worden dus. Het kerkje werd zichtbaar in 1960 toen omringende huizen gesloopt werden vanwege stadsvernieuwing. Twee jaar later wordt het getroffen door brand. De twee beelden zijn dus uit die brand gered. Tijdens het koffiemoment-vooraf bewonder ik de kleuren en patronen van de oude heiligen. Samen met een gastheer mag ik een kijkje nemen in de eigenlijke kerk. 'Harmonie' is de gedachte die bij de eerste blik bij me opkomt. De ronde vormen, de indeling, de oude beelden van iets latere datum en de glazen wand met de Bijbeltekst maken indruk op me. Een kerk met onverwachte schoonheid. Dat ik die tot nu toe zomaar voorbijgelopen ben :-).


Heilige Claude, bisschop van Besancon (484-581)





Sint Willibrord (658-739)


Ik bewonder de kleuren en patronen



Het schuurkerkje met daarnaast het zusterhuis met de school erachter 
(Foto Collectiebank Historische Vereniging Maassluis)


Inmiddels  heeft het kerkje een nieuwe bestemming als Balletstudio gekregen.


Aan de straatzijde de voormalige pastorie, in 1826 krijgt de kerk een toren


De ingang bevindt zich aan de achterkant







dinsdag 23 augustus 2016

Een intrigerende naam

Update onderaan het blog: Foto van de kaart van Kortrijk ca. 1640, getekend door de landmeter Lodewijk de Bersaques, die voor het eerst verscheen in de ' Flandria illustrata'  van A. Sanderus en van een detail, waarop de Hazelaarkapel staat, dus tussen de nieuwe Halle en de Coornmarct.
Met dank aan Mw. Helena Demeestere
Lid van de werkgroep ' Kerk en Toerisme' van St. - Maarten

Onderweg van Lille naar huis maken we een stop in het Belgische stadje Kortrijk. Gewoontegetrouw beginnen we in de oude binnenstad en vinden als eerste een prachtige muurkapel op de hoek van de Grote Markt. We staan er even bewonderend bij stil. De warme oranje kleuren geven het op deze zonnige morgen iets speciaals.


Muurkapel op de hoek van de Korte Steenstraat en de Grote Markt

We volgen onze twee medereizigers, die inmiddels de Sint Maartenskerk zijn binnen gelopen. Daar vind ik haar: Onze Lieve Vrouw van de Hazelaar. Ze hangt in de Bossenierskapel. Zowel het beeldje als de naam ervan intrigeert me. Het beeldje is oud en dateert van rond het jaar 1485. Zo'n driehonderd jaar later verhuist het van een kapel naar deze kerk. Ze zit daar met haar kind op schoot, en draagt de rode kleur van de Moeder onder haar blauwe mantel. Het kind kijkt ernstig en heeft geen babygezichtje. Het bord eronder vertelt haar geschiedenis. Lang geleden stond deze Maria in de Hazelarekapel, of de Kapel ten Hazelare. Ze is omgeven met legenden. Een ervan gaat over de kanonbal die haar op wonderlijke wijze miste en zachtjes op het altaar terecht kwam zonder iemand van de aanwezigen te verwonden. Die hadden hun toevlucht gezocht tot Maria tijdens de beschietingen van het Franse leger. Maar ze heeft meer avonturen beleefd. Toen de kapel in 1785 gesloten werd op last van de bisschop van Doornik, werd ze door een Jonker mee naar huis genomen. Hij bracht haar terug toen de kapel tijdelijk gebruikt werd door de zusters van de Kapucijnessen. Dezelfde Jonker verborg haar voor een tweede keer toen de Fransen opnieuw tot de aanval overgingen en vernietinging of verkoop dreigde. In 1805 schonk hij haar samen met de kanonbal aan de Sint Maartenskerk. Die kanonbal, die volgens het bord onder het beeld geplaatst moet zijn, heb ik gemist. Het kan zijn dat die er ook echt niet was, want het blijkt een gewild object te zijn, dat de afgelopen tijd meerdere malen is gestolen. Een andere legende vertelt over een wonderbaarlijke genezing, waarbij een meisje na jaren van een verlamming verlost werd. Maar wat mij het meest intrigeert is haar naam: Onze Lieve Vrouw van de Hazelaar. De Hazelaar werd gezien als een van de Heilige Bomen in de Oudheid. Volgens legenden beschermt hij tegen onweer en slangenbeten. Hij staat bekend als de boom van wijsheid en intuïtie. Heeft haar beeld ooit in een boom gehangen, of is het eronder gevonden? Bestaan er verhalen over een beeldje dat terug gekeerd is naar een plek? Wij hebben in Nederland tenslotte ook het Kapelletje van de Heilige Eik. Of is de naam simpel ontleend aan de hazelaars die in de straat groeiden waar het stond? De Hazelaarsmolen, de Hazelaarstoren en de Hazelaarskapel? Iets in me wil het weten. Ik put de bronnen op internet uit om een afbeelding van de Kapel ten Hazelare te vinden. Tevergeefs. Ik constateer tijdens mijn zoektocht dat er in de Sint Maartenskerk twee glas-in-lood ramen aan haar gewijd zijn. Die heb ik echt even gemist. Maar op deze site kun je gelukkig de afbeeldingen ervan vinden (met kanonbal). En misschien ga ik nog wel eens een keer terug, je weet maar nooit. Toeval of niet: deze maand staat de Hazelaar centraal. De boom hoort  bij de Maan van het Weerlicht met de volle maan tussen 14 augustus en 12 september. Die valt dit jaar op 18 augustus. Morgen dus :-).


Onze Lieve Vrouw van de Hazelaar


De Kanonbal is een gewild object



De Hazelaar en de Maan van het Weerlicht
Volgens legenden beschermt hij tegen onweer en slangenbeten. 


Op  deze site is veel informatie terug te vinden over de geschiedenis van de Kapel ten Hazelare.


Foto van de kaart van Kortrijk ca. 1640, getekend door de landmeter Lodewijk de Bersaques, die voor het eerst verscheen in de ' Flandria illustrata'  van A. Sanderus en van een detail, waarop de Hazelaarkapel staat, dus tussen de nieuwe Halle en de Coornmarct. De naam staat er niet bij, maar het is wel degelijk deze kapel.


De Hazelaarsmolen, de Hazelaarstoren en de Hazelaarskapel 








woensdag 3 augustus 2016

Met mij kun je alle kanten op

Met mij kun je alle kanten op. Niet dat het dingen makkelijker maakt, maar dat terzijde :-). Samen met vriendinnen wil ik een bomenroute lopen. Maar de manier waarop ik dat wil blijft in de lucht hangen. Binnen een straal van 500 meter heb ik negen van de dertien bomen van de Maankalender gevonden en de tiende staat in mijn tuin. De resterende drie weet ik ook te vinden, maar vragen een omweg. Ik ben een alles-of-niets-mens en laat hierbij deze optie vervallen. Het alternatief leg ik neer bij mijn vriendinnen. Op tafel stal ik alle kaartjes van het Keltisch Bomen Orakel uit. In de binnenste kring de bomen van de Maankalender, erom heen de resterende exemplaren en in het midden kleine schijfjes met de tekens van het Ogham alfabet. Rechtlijnig als ik kan zijn vind ik kiezen uit het geheel ook geen optie. Heide en Kardinaalsmuts zijn lastig te vinden, terwijl ik voor Sleedoorn en Stekelbrem nog verder van huis moet. Het is en blijft uiteindelijk een Engels bomen alfabet. Vriendinnen horen mijn verhaal aan en kiezen alle drie een schijfje. Deze schijfjes gaan de route bepalen en in geval-van-onmogelijk kiezen we nog een keer :-).


Vriendinnen horen mijn verhaal aan en kiezen alle drie een schijfje (gemaakt van een tak)

Gewapend met paraplu gaan we op stap. De beloofde zon laat het afweten en buiten regent het. De expeditie start in de tuin, waar de Kamperfoelie tegen de muur en tussen de andere planten door een plaatsje heeft veroverd. Onderaan heeft ze al kleine, felrode besjes gevormd, halverwege staat een bloem in knop en de laatste prachtig bloeiende bloem is voor Vriendin. Kamperfoelie lokt je met haar geur en rode besjes. Als ze je aandacht eenmaal gevangen heeft weet je waar ze zich ophoudt. Met haar zoete geur en haar felle kleur lokt ze je naar zich toe. Niet af laten leiden hoor, is haar boodschap. Blijf je eigen richting volgen.


Onderaan heeft ze al kleine, felrode besjes gevormd


Halverwege staat een bloem in knop

Nummer twee op de route is de Hazelaar. Die heb ik aan de overkant van onze Vliet gevonden in een kleine binnentuin van een seniorencomplex. Op die plek stond vroeger een zusterhuis naast een kleine kerk, met een school erachter. Het kerkje staat er gelukkig nog, met alternatieve bestemming.


Het oude zusterhuis naast de kerk met de school erachter 
(Foto Collectiebank Historische Vereniging Maassluis)


De twee Hazelaars in de binnentuin

Vriendin had een beeld van grote bomen en kijkt eens bedenkelijk naar de twee Hazelaars. Niet echt groot en waar zijn dan de nootjes? Ik probeer ze aan te wijzen, maar ze vallen in het niet als je probeert dat vanaf een afstandje te doen. Het is en blijft een struik en nee, Hazelaar kan soms wel uitgroeien tot een kleine boom, maar in deze tuin gaat dat hem niet worden vrees ik. Gelukkig spreekt het verhaal dat bij de Hazelaar hoort haar wel aan. Een Ierse legende vertelt over een zalm die in de rivier de Boyne zwemt. Bij de bron ervan gekomen voedt het dier zich met de noten van de hazelaar. De noten die van de overhangende takken in het water terecht gekomen zijn bevatten wijsheid. Zo wordt de zalm op zijn beurt het symbool van wijsheid en inspiratie. 


Afbeelding afkomstig uit: The Celtic Lunar Zodiac van Helena Paterson


De Taxus met zijn rode besjes

De derde uitverkoren boom is de Taxus. We vinden hem in de vorm van een grote, gesnoeide heg aan de rand van een tuin. Zijn besjes zijn zichtbaar en de kleur van de naalden varieert van licht- naar donkergroen. Het sleutelwoord van de Taxus is wedergeboorte. De hoge ouderdom van de boom is ongekend. Naar beneden hangende takken vormen een nieuw begin als het oudste deel afsterft. De boom staat symbool voor eeuwig durende vernieuwing. Een eerder blog over de Taxus vind je hier. Onze route eindigt in de stad. Bij een kop koffie en thee praten we nog een tijdje na. Wat deed die boom met je? Past de boom die je gekozen had ook bij je op dit moment? 

De dag erna ga ik opnieuw op verkenningstocht. De kleine Hazelaarstruik zit me toch een beetje dwars. Aan de rand van ons stadje weet ik een Hazelaar te staan die meer ruimte heeft om te groeien. En om de hoek in de volgende straat heb ik er een aantal zien bloeien met hun opvallende gele hangende katjes. Speciaal voor Vriendin nog een paar extra foto's :-). 


De Hazelaar aan het eind van de Noordvliet in Maassluis


Een haag van Hazelaars die ruimte krijgen om te groeien


Noten die van dichtbij te bewonderen zijn


Goed kijken: Hazelaar vooraan, Vlier in het midden, Braam rechts


Ook de Taxus krijgt op deze plek meer ruimte

Op deze nieuwe route kom ik tien bomen van de Maankalender tegen. Ook niet compleet dus. De werkwijze met de schijfjes beviel me wel. Met mij kun je voorlopig twee kanten op :-).

P.S. De Hazelaar hoort bij de Maan van het Weerlicht: volle maan tussen 14-8 en 12-09. 
De volle maan valt dit jaar (2016) op 18 augustus. 






zaterdag 30 juli 2016

Het leukste pleintje van de stad

Dit blog is aangepast en te vinden op deze site:

Het leukste pleintje van Zierikzee


                            Het leukste pleintje van Zierikzee




Het leukste pleintje van Zierikzee



Het leukste pleintje van Zierikzee


Zierikzee heeft als eerste stad waar ik zelfstandig woonde een speciaal plekje in mijn hart. Al jaren kom ik er met regelmaat terug om even op te laden. Zwervend door de oude straatjes is er steeds iets nieuws te ontdekken. Zo heeft de Maarstraat in het centrum een vrolijke aanblik gekregen.......

Plein Montmaertre

Het pleintje aan de Maarstraat heeft een transformatie ondergaan. Het oude parkeerterrein is niet meer. De muurschilderingen op de gevels geven het een vrolijke aanblik. De fontein in het midden dient als ontmoetingspunt. 's Zomers wordt er op zaterdag een kunstmarkt gehouden. 


Ode aan de Maarstraat


Een stukje straatbeeld waar je blij van wordt


Inmiddels is het plein omgedoopt tot Plein Montmaertre.  Aan een van de takken van de plataan hangt een vrolijk gekleurd lampje te zwengelen. Aan de overkant bij de bankjes is een kunstig web gecreëerd. De fontein in het midden zorgt voor waterplezier en aan het hek naast de huisjes hangen schijfjes hout met wensen. Terwijl ik nog rond sta te kijken leest Man de informatie over de naamgeving van het plein. 'Maer' betekent 'vleesafval' en de slager-van-vroeger-op-de-hoek werd Gilles de Maerman genoemd. Zijn vrouw verkocht de restjes vlees aan de arme mensen van de stad. Deze Gilles is dus om een hoekje vernoemd. Het voorste deel van de straatnaam verwijst naar het hoogste deel van de stad. Goed voor de naam Montmaertre. Ik vind het een geweldige vondst. In de maanden juli en augustus wordt er op zaterdag een kunstmarkt gehouden. Op het plein heerst er een gezellige sfeer. Een impressie ervan volgt hieronder. Nee, en het pleintje is beslist niet leeg, mochten de foto's die indruk wekken. Met een beetje handigheid weet ik al slalommend bezoekers te ontwijken en wie er toch op kwam is er af geknipt. Een indruk van de gezelligheid zie je op de foto's van de website (zie onder) terug. Daar vind je ook alle informatie. Een vrolijk en kleurig stukje Zierikzee, met een terrasje voor wie nog na wil genieten. Echt waar, dit is het leukste pleintje van de stad :-).


                                              De kikkerfontein                 Een 'kunstig' web 
                         

Atelier paal 3                                 schijfjes hout met wensen.


Kunstenaars aan het werk             Stoeltjes opgevrolijkt met teksten

 
  
 

Kunstwerken ten toon gesteld

Een verborgen tuin

In de Sint Domus straat bij de Thomaskerk een uitnodigend bordje tegen met als opschrift 'Kerktuin'. Dat bordje leidt naar een rustig en stil plekje achter de kerk, waar we een tuin vinden met symboliek verwerkt in kleur en betekenis van de planten. Die tuin is nou weer wél op zondag open. De indeling en symboliek vind je op de website terug (zie onder). Overigens zijn de bomen vergeleken bij de foto's flink gegroeid.


Midden in de stad een verborgen plekje


Achter de Vijg staat een picknicktafel



Adres
Plein Montmaertre: Maarstraat 8, 4301 HA Zierikzee
Kerktuin: Thomaskerk, Sint Domusstraat 35, Zierikzee
Te bezoeken op woensdagmiddag en zondagmiddag in de periode van 1 mei tot 1 november.

Websites