maandag 14 mei 2018

De Meidoorn en de Grasmaan

De Volle Maan van de Grasmaan valt tussen 17 mei en 16 juni (in 2018 op 29 mei om 16:20:48). De boom die bij deze maan hoort is de Meidoorn. 


De Meidoorn in volle bloei

De Meidoorn

Buiten is de schoonheid op zijn hoogst. Waar ik ook kijk, overal zie ik de meidoorn in bloei.  De plant laat een zachte, vriendelijke kant zien met zijn witte bloempjes. Wil je er dichtbij komen, dan weert zij zich af met haar stekels. Kom me niet te na, lijkt de boom te willen zeggen, want dan ga ik in de verdediging. In de vrije natuur sluit de Meidoorn soms een deal met de Braam. Samen vormen ze een ondoordringbare haag. De beschermingstactiek werkt goed. Ik denk er niet aan om ze te benaderen. Vanaf een afstandje genieten lukt me prima. 

Het kleine stekje dat we meenamen van het landje van mijn broer is na een paar jaar in onze tuin uitgegroeid tot een behoorlijke boom. De zacht-witte kleur en bijzondere geur trekken dagelijks mijn aandacht. De meidoorn straalt een zachte en kalme energie uit. Onder haar bloementooi kom ik tot rust.

 Soms sluit de Meidoorn een deal met de Braam. 


Samen vormen ze een ondoordringbare haag
Beltane

Op het moment dat de groeikracht van de natuur op zijn hoogst is werd in het verleden het Beltanefeest gevierd. Paren vierden de liefde in de natuur en beloofden elkaar trouw voor een jaar en een dag. Hiermee werd ook de verantwoordelijkheid voor een eventuele zwangerschap genomen. Na afloop waren de partners vrij of konden de keuze maken om bij elkaar te blijven.

Meifeesten

In het oosten van het land wordt de Meiboom opgezet. Een lange dunne boomstam wordt gekroond met een krans van Meidoornbloesem en krijgt een plaatsje op het dorpsplein. Aan de krans of hoepel hangen rode en witte linten. De Meibruid wordt gekozen en de ongehuwde mannen dingen om haar hand. Het verhaal gaat dat ze daarvoor in de paal moeten klimmen en meibloesem mee naar beneden moeten nemen. De Meikoningin is in het wit gekleed en is getooid met een krans van bloemen. Om de Meiboom wordt gedanst met de linten in de hand. Tijdens het dansen worden de linten in- en uit elkaar gevlochten.
In Landgraaf wordt de meiboom verstopt in het bos en moet gezocht worden. De meiboom krijgt daar een plaatsje voor het huis van de Meikoningin of Pinksterbruid. Er vindt een optocht plaats met de Meikoningin in een koets aan het hoofd en als afsluiting is er een receptie met een bal.

Oude gebruiken

De meidoorn is een betoverde boom die beschermd wordt door de feeën en de oude magie. Een boom die alom gerespecteerd wordt.  
Meibloesem geef je aan een vriend, maar je wordt verondersteld het niet in huis mee te nemen, want dan brengt het ongeluk. 
Meidoorn opent het hart. "Ga naar de meidoorn als je de liefde in je hart wilt vinden'.
Twijgjes ervan werden aan de wieg van pasgeboren baby's gehangen om hen te beschermen en tijdens huwelijksceremonies gebruikt om geluk en vruchtbaarheid te brengen.
Als de boom bij een bron groeit, zie je vaak dat er lintjes aan zijn gehangen als dank voor hun rol als bewaker van de bron.
De meidoorn werd ook als genezende boom gezien voor wratten, tandpijn, koorts, en gewrichtsreuma. 

Legende

In Glastonbury staat de heilige meidoorn, die ontstaan is uit de staf van Jozef van Arimathea, toen hij deze in de grond stak tijdens zijn bezoek aan het heilige eiland, kort na de dood van Jezus. Rond die tijd was Glastonbury een eiland en werd er vanuit de haven gehandeld met het buitenland.
Deze meidoorn bloeit twee keer per jaar: met kerstmis en in mei. Met kerstmis werden de bloeiende takken naar de koning gebracht. Toen deze Engelse koning in 1649 werd onthoofd, werd ook de boom omgehakt. Op Weary Hill staat nog altijd een stek van de boom. 


De Meidoorn op Weary Hill in Glastonbury



Bronnen

Marcel De Cleene , Marie Claire Lejeune - Compendium van Rituele Planten in Europa e.a.

Websites

https://www.unitythroughdiversity.org/wearyall-hill.html

maandag 7 mei 2018

De Heilig Hartkerk verdient het om gezien te worden

Update 7 mei 2018
Processie in Schiedam
De processie vindt elk jaar plaats op de zesde zondag in de Paastijd. De processie werd voorgegaan door Monseigneur van den Hende, bisschop van Rotterdam.
Liduina leefde in de vijftiende eeuw in Schiedam. Op 15-jarige leeftijd raakte ze voor de rest van haar leven verlamd. Daarna wijdde ze haar leven aan God. Ook kreeg ze visioenen over de hemel, de hel en het vagevuur.
De Schiedamse werd in 1890 door paus Leo XIII heilig verklaard.
Berichtje met foto's vind je via de onderstaande link:


De Heilig Hartkerk in Schiedam verdient het om gezien te worden. De kerk opent zijn deuren tijdens diensten en is alleen op Open Monumentendag toegankelijk voor publiek. Ik wijd een uitgebreide mail aan het toeval dat me naar deze kerk brengt en bied aan het boek (1) mee te nemen (zie vorig blog). In reactie daarop worden we hartelijk uitgenodigd om een afspraak te maken. Het boek van Rosier kennen ze en sterker nog: er liggen exemplaren om uit te delen :-). Onze rondleiding begint in de hal waar we even stilstaan bij een foto van de Frankelandsekerk. Hier stroomden de bedevaartgangers toe tot deze in 1969 werd gesloopt.  Liduina wordt in 1380 geboren in Schiedam. Na een val op het ijs breekt ze een rib en lijdt tot het eind van haar leven ondraaglijke pijnen. De logica tussen de gebroken rib en een leven lang ziek zijn wordt me pas in tweede instantie duidelijk. Haar verhaal wordt met stukjes en beetjes compleet.  De legende vertelt dat Liduina als klein meisje elke dag in de Sint Janskerk ging bidden bij het beeld van Onze Lieve Vrouwe van Schiedam. Dit beeld was daar niet zomaar terecht gekomen. Dat is een verhaal apart (2). Het meisje brengt veel tijd door in de kerk en vertelt haar moeder na een late thuiskomst dat het beeld naar haar gelachen heeft. Als ze op haar twaalfde jaar ten huwelijk wordt gevraagd is dit niet wat ze wil. Ze smeekt God om een ongeneeslijke ziekte, 'waardoor ze onaantrekkelijk wordt voor de wereld'. Als ze vijftien is maakt ze tijdens het schaatsen een val op het ijs, waarbij ze een rib breekt. Er is sprake van ernstige complicaties waardoor die val resulteert in een levenslang lijden. Na een keerpunt van acceptatie biedt ze troost aan armen en chronisch zieken. Die komen haar van heinde en ver bezoeken. Haar ziekbed duurt lang en Luidina sterft na 38 jaar in 1433. We komen de markering van haar grafkapel tegen in de Grote of Sint Janskerk, samen met twee grafzerken die daar terug gevonden zijn. 

Vanuit de hal komen we in de voormalige doopkapel van de Heilig Hartkerk. Ongedoopt mocht je de kerk niet binnen, dus was dit een eerste noodzakelijke stap voor de gelovigen. Hier vinden we het oudste beeld van Liduina, met aan haar voeten een kleine engel. Aan beide kanten van het beeld treffen we een smal glas-in-lood-raam met bloemen. Aan de linkerkant de rozelaar, aan de rechterkant de aronskelk. De rozelaar verwijst naar het moment dat Liduina zal sterven. Haar engelbewaarder heeft haar verteld dat de tijd daar is als alle knoppen bloeien. De aronskelk symboliseert met haar witte kleur zuiverheid en maagdelijkheid. Een blikvanger in de kerk is  het afscheidingsscherm, samengesteld uit honderden kleine tekeningen gemaakt door schoolkinderen uit de buurt, gevormd tot bekende taferelen van Schiedam door Jeroen Staal. Helaas hebben we er geen foto's van gemaakt, wel in bewondering staan kijken. Een kleine indruk ervan vind je hier (klik op fotogalerij). Aan de keerzijde van de panelen zijn vier apocalyptische taferelen aangebracht door dezelfde kunstenaar, als aanvulling op de onvoltooide schildering boven het hoofdaltaar. Terug lopend begeven we ons naar de  nieuwe Liduinakapel. Daar vinden we haar leven verbeeld in glas-in-lood: biddend bij het beeld van Onze Lieve Vrouwe van Schiedam, de engel met de rozelaar, haar lijden. Aan de wand een sculptuur van Liduina en haar engelbewaarder, haar beeld, een vaas met rozen waar kinderen een wens aan kunnen hangen. Lest best gaat in dit geval niet helemaal op. Overal in de kerk vinden we sporen van de Heilige Liduina terug: in de oude doopkapel, op de zijaltaren, klein afgebeeld op de acopalyptische panelen en in haar eigen kapel. De vorm van het gebouw en ingebrachte symboliek geven de kerk een bijzondere sfeer. De Heilig Hartkerk in Schiedam verdient het om gezien te worden :-).

Met dank aan de uitgebreide en enthousiaste rondleiding door Dhr. Henry de Wolf



Frankelandse kerk, Schiedam, afgebroken in 1969


Liduina in de voormalige doopkapel met een kleine engel aan haar voeten


Glas-in-lood raam links: De rozelaar 


Glas-in-lood raam rechts: de aronskelk als symbool van zuiverheid


De nieuwe Liduina kapel 



Op de achterwand het tafereel van Liduina met haar engelbewaarder



Luidina met rozen



Liduina bidt bij het beeld van Onze Lieve Vrouwe van Schiedam


De engelbewaarder en het kruis met de rozen


Glazen koepel beschilderd met schaatstafereel uit de kinderfilm 'Frozen' (Käthe de Wolf, toen 13 jaar)
Gekozen als analogie voor de ijspret en de latere opofferingsgezindheid van de figuren 


Uitleg verhaal Liduina kapel


Zij-altaar links: De engel met de wonderbare hostie


Zij-altaar rechts: De engel met de Rozelaar


Apocalyptisch paneel (Jeroen Staal, 2014-2015)


Detail apocalyptisch paneel met Liduina


Apocalyptisch paneel (Jeroen Staal, 2014-2015)


Detail apocalyptisch paneel met Liduina




(1) Mystiek in Frankrijk, Deel XVIII: 'Een pelgrimstocht naar Bourgogne' - F.C.M. Rosier
(2) Per schip onderweg naar Antwerpen kwam het aan in Schiedam. Het schip kon niet verder varen en het beeld werd zo zwaar dat het niet te tillen was. Voor de bevolking was dit een teken dat deze Maria in hun stad vereerd wilde worden. Het beeld werd gekocht en kreeg een plaatsje in de Sint-Janskerk (Bron).