maandag 22 december 2014

Zonnewendes

Het is nog donker als ik om half 9 beneden kom. Vandaag komt de zon op om 8.46 uur en gaat onder om 16.29 uur. Langer donker dan nu zal het niet worden. De zonnewende vond gisteren plaats om 23.03 uur. De zon stond op dat moment op het punt om het teken Steenbok binnen te gaan. Over een week is het al vijf minuten langer licht. We maakten gisteren een wandeling in het Staelduinse Bos, waar hoornblazers midwinter met hun tonen inluidden. Verder merk ik er weinig van. De astronomische winter (1 december) heeft een plaats gekregen in ons tijdperk. Toch kom ik op mijn reizen regelmatig plekken tegen waar midwinter gevierd werd. Zowel de zomerzonnewende als de winterzonnewende waren belangrijke momenten. In New Grange verlicht de opkomende midwinterzon de achterste kamer van het complex. In Chartres wordt midzomer gemarkeerd, evenals in Vezelay. De Saint Sulpice in Parijs geeft beiden aan, inclusief de equinoxen. In Malta fungeren de tempels van Hagar Qim en Mnajdra als tijdmeters. 

Frankrijk: Parijs, Saint Sulpice
Soms klimt de zon omhoog over een vastgelegde baan, zoals in de Saint Sulpice in Frankrijk. De zonnestralen komen door een klein gaatje aan de rand van het raam in het zuiden. De stralen bereiken de baan om twaalf uur in de middag.


Om 12 uur 's middags bereiken de stralen van de zon de lijn


Zomerzonnewende


Moment van herfst en lente (op de stip achter het hek)


Op midwinter bereikt de zon het voetstuk op de obelisk (gnomon)

Frankrijk: Kathedraal van Chartres


In Chartres raakt de zonnestraal een gemarkeerde plek op de grond  (midzomer om 12 uur).

Frankrijk: Abdij van Vezelay


In Vezelay dansen op 21 juni zonne-lichtjes over het middenpad
Een foto ervan vind je hier

Malta


Malta: Mnajdra 

Tijdens de zonsopgang van de winterzonnewende schijnen de zonnestralen op de rechter megaliet. Op het moment van de zomerzonnewende wordt de linker megaliet verlicht. Tijdens de equinoxen baant de zon zich een weg door de tempelruimte. 



Mnajdra meet zowel de zomerzonnewende
 als de winterzonnewende als de equinoxen 

Malta: Hagar Qim

Hagar Qim heeft ook een zonnebaan, waarvan ik vermoed dat het  om de zomerzonnewende gaat. Hier gaat de zon langs de rechterkant van een buitenaltaar.



Deze tempels staan beiden aan zee en zijn in de afgelopen jaren overkapt om schade aan de stenen te beperken. De schoonheid ervan gaat daardoor verloren, dat wel. De winst is dat er in de nabijheid van de tempels een museum is gebouwd met informatie over het geheel. 







Bron maquettes en kaartjes: museum tempels Mnajdra en Hagar Qim