zondag 31 december 2017

De oude plataan in Straatsburg




De oude plataan in Straatsburg



'Een 300 jaar oude dikke boom – de oudste van Frankrijk – met tussen de takken een plateau waarop vroeger werd gedanst. Tegenwoordig treden daar muzikanten op, terwijl op het terrasje beneden de mensen genieten van de muziek en een drankje.'  Naar die boom wil ik wel op zoek.  De dame van het VVV kijkt bedenkelijk. '300 jaar? Er zijn hier veel oude bomen, maar of ze zo oud zijn als u denkt?' In de wijk 'La Petite France' vinden we een indrukwekkende Plataan. Zou dit de bedoelde boom zijn?...

De oude Plataan

Ik denk aan de woorden van de dame van het VVV. 'Een oude boom van 300 jaar oud? Ik zou het niet weten. Er zijn hier veel oude bomen. Maar of ze zo oud zijn als u denkt?' Dat ik het gelezen heb zegt haar niets. Ze kunnen zo veel schrijven. Maar er zijn zeker oude bomen in de stad. Als zij mij was ging ze eens op zoek in de oudste wijk van de stad: 'La Petite France'.
De tekst leidt bij mij tot de conclusie dat ik naar een oude Lindeboom moet uitkijken. Niet dat dat er staat, want de aanduiding is beperkt tot 'oude boom'. Maar op de een of andere manier associeer ik dit met etage-lindes waar ik eerder over gehoord en gelezen heb. Je vindt ze o.a. in Oisterwijk en Westerlo (België). Zwervend door de oudste wijk van Straatsburg vinden we echter de oude Plataan op onze weg. Dit moet hem bijna wel zijn. In mijn gedachten projecteer ik een plateau tussen zijn takken. Makkelijk dansen lijkt het me niet. En of muzikanten hier comfortabel zitten is vraag twee. In zijn schaduw genieten op het terrasje zal wel lukken :-). 

Meer grote Platanen

Dat er meer oude bomen zijn ervaren we in de loop van de dag. We vinden een jonger broertje van de oude Plataan op de Vismarkt. Rond het plein bij de kerk 'Saint Pierre le Jeune' staan een aantal oude exemplaren. Sommigen zijn begroeid met mos en zien er letterlijk waterig uit. Een relatie met waterstromen onder de kerk sluit ik hier niet uit. Of we de 'ware' oude plataan hebben gevonden weet ik niet zeker. Op de lijst van oudste bomen van Frankrijk wordt hij niet vermeld. De dikke stam en takken zijn indrukwekkend genoeg. Hij is de moeite van een bezoekje zeker waard :-).





De indrukwekkende plataan staat bij het bruggetje op de kade


Een indruk van de omvang van de boom


Zijn jongere broertje ontdekken we op de Vismarkt


Adres

Oude Plataan: Quai de Turckheim, Petite France in Straatsburg
Jongere Plataan: Place du Marche aux Poissons
Platanen Kerk Saint Pierre le Jeune: 3 rue de la Nuee Bleue67000, Straatsburg, Frankrijk

Websites

http://www.dtoom.nl/files/TR-2012-Straatsburg.pdf (tekst boom bovenaan p. 3)
http://www.cubra.nl/bomen/boomvandeweek/oisterwijklinde/oisterwijklinde.htm
http://www.bomenbieb.nl/bijzondere-boom/linde-oisterwijk/
http://www.cubra.nl/bomen/bijzonderebuitenlandsebomen/belgie/westerlolinde/westerlolinde.htm
https://www.monumentaltrees.com/nl/records/fra/
https://www.tripadvisor.nl/Attraction_Review-g187075-d241388-Reviews-Eglise_protestante_Saint_Pierre_le_Jeune-Strasbourg_Bas_Rhin_Grand_Est.html




donderdag 14 december 2017

Schuddebeurs en de tempel van Circe

Deze blogpost is een vervolg op: Schuddebeurs, een bos met een legende


Het heuveltje in het kleine stukje bos bij Schuddebeurs


Ik sta op het heuveltje in het kleine stukje bos van het gehuchtje Schuddebeurs. Hier stond Odysseus volgens de schrijver toen hij de tempel van Circe op het eiland zag liggen. Op de fundamenten ervan zou het klooster Sion zijn gebouwd. Altijd waard om te onderzoeken. Maar duinen vind je aan de rand van de kust en ik kijk uit over een klein meertje... 

Odysseus in West-Europa

De Griekse dichter Homerus schreef de heldendichten over Ilias en Odysseus. Het eerste verhaal gaat over de Trojaanse oorlog. Het tweede beschrijft de tochten die Odysseus na afloop ervan maakt. 
Het verhaal van Odysseus speelt rond het jaar 1200 voor Christus en wordt door de meeste mensen gesitueerd in het gebied van de Middellandse zee. 
Een aantal schrijvers verplaatst deze mythe van Turkije naar West-Europa (1). Ze doen dit o.a. op grond van Homerus' beschrijvingen van weersomstandigheden, eb en vloed en de kleur van de zeeën. De route die Odysseus volgt wordt gedetailleerd beschreven. Kaartjes en zeeroutes ondersteunen het geheel. Na een aantal omzwervingen belanden Odysseus en zijn mannen bij de tempel van Circe. We moeten die volgens de schrijvers zoeken in de nabijheid van Zierikzee. Deze stad wordt door hen gezien als het belangrijkste religieuze centrum van die oude tijd. De godin Circe ("Tsiertse") zou haar naam aan de stad gegeven hebben. 

Schuddebeurs en Noordgouwe

Ik ga opnieuw op onderzoek uit. Het gehuchtje Schuddebeurs en het naburige kerkdorpje Noordgouwe, die tegenwoordig deel uitmaken van de gemeente Schouwen Duivenland, liggen op een steenworp afstand van Zierikzee. In een ver verleden zou in het bos tussen deze plaatsjes een heiligdom van de godin Circe hebben gestaan. Op de fundamenten ervan zou later het klooster van Sion gebouwd zijn.
Het beboste heuveltje in Schuddebeurs ligt op een kleine 200 meter afstand van de plaats waar de resten van het klooster Sion zijn gevonden. Het klooster lag op het grondgebied van Noordgouwe. Bos en klooster werden gescheiden door de Kloosterweg die langs Schuddebeurs loopt. 

Het heuveltje en de tempel van Circe

Met het boek van Gideon inmiddels in mijn bezit kan ik het verhaal beter volgen. De bewijzen worden aan de tekst van de dichter zelf ontleend, lees ik op de binnenkant van de kaft. Odysseus stond op een duintop en zag een eiland met de tempel van Circe. 'Ik zag, op een uitkijk geklommen, hoog stond ik boven, een eiland, de zee omkranst het, oneindig. Zelf ligt het laag en door 't hout en het dichte struikgewas zag ik rook voor mijn ogen'. Hij situeert het  het klooster 'aan de overkant' van het water in het oosten, conform de tekst, maar niet conform de werkelijkheid.
Op een oude kaart uit 1664 staat het klooster Sion ten noorden van Schuddebeurs getekend. Het  was gelegen bij de kruising van de Heesterlustweg  en de Kloosterweg. Op die plaats zijn de fundamenten ervan in 2011 zichtbaar geworden. Het boek is geschreven in 1973, dus voor de ontdekking van de fundamenten. 
Ter vergelijking leg ik het boek van Wilkes ernaast. De vertaling in zijn boek luidt: 'Want ik klom op een zanderig uitkijkpunt en bekeek toen het eiland dat de onmetelijke zee als een krans omringt. Het eiland zelf is laaggelegen, en middenin zag ik rook met mijn ogen door dichte struiken en bos opstijgen'. Deze schrijver situeert de heuvel waarop Odysseus op de uitkijk stond in de buurt van Burgh-Haamstede. 
                               

Het bos waar de tempel stond  (Gideon foto 7)        Meertje vanaf het heuveltje             


                       Het kaartje van Gideon (p. 73)            Oude kaart uit 1664 (bron: Planviewer 




Links: Einde Schuddebeurs met zicht op de kruising Heesterlustweg met de Kloosterweg
Rechts: Kijk je vanaf de kruising terug dan ligt links van de weg het kleine bos 
                
Cyclopische muren en glad gepolijste stenen


De schrijver situeert de tempel op het eiland Duiveland en maakt een vergelijking met de heiligdommen van de Kelten. Hij beschrijft het als 'een kring van grote stenen op een open plaats tussen de eiken'. De toevoeging dat het klooster Sion later op de fundamenten ervan gebouwd is leidt tot de gedachte dat het hier om een voor-christelijke religieuze plaats moet gaan. 
De volgende beschrijving roept raadsels bij me op. Ik citeer: 'De fundamenten waarop het stond hadden de z.g. cyclopische bouw waarbij de blokken zonder bindsel, naast en op elkaar geplaatst werden wat een zeer oude herkomst verraadt'. Wat moet ik me hier bij voorstellen? Een paar bladzijden verder krijg ik wat meer informatie. De metgezellen van Odysseus vinden een delling (vallei of dal) met daarin het paleis van Circe. Het is gebouwd van gehouwen natuursteen en ligt op een rondom zichtbare plek. Om wat meer duidelijkheid te krijgen raadpleeg ik de vertaling in het boek van Wilkes. Hier wordt gesproken over het huis van Kirke (zo spreken sommigen Circe uit), gebouwd van glad gepolijste natuursteen. Even verder valt het kwartje met de steencirkel bij het lezen van de volgende zin: 'De ouden zaten op gepolijste stenen in de gewijde cirkel' (citaat Ilias, boek 18, 504).

Keltisch heiligdom

Beide schrijvers lijken uit te gaan van een Keltisch heiligdom, beschreven als een kring van stenen op een open plek in het woud. Ze plaatsen het op verschillende locaties. Duidelijk is dat het klooster van Sion niet gebouwd is op de fundamenten van zo'n voor-christelijk heiligdom. Het getekende kaartje past wel bij de tekst, maar niet bij de werkelijkheid. Dat er op het beboste heuveltje een bijzondere sfeer voelbaar is klopt.
Zierikzee, Schuddebeurs en het klooster Sion liggen op een bijna rechte lijn ten opzichte van elkaar. Heel misschien zou er sprake kunnen zijn van een energielijn die deze drie punten verbindt. Bewijs is er geenszins.

De bewijsvoering


De schrijvers ontlenen de bewijzen voor de West-Europese (en Keltische) versie van de Ilias en de Odysseus aan de beschrijvingen van Homerus zelf. De reizen van Odysseus moeten volgens hen plaatsgevonden hebben in West-Europa. Routes en kaartjes zijn nauwkeurig uitgewerkt. In het geval van de weersomstandigheden, de kleuren van de zee en getijden kan ik wel in deze verplaatsing meegaan. Op een aantal punten heb ik mijn vraagtekens. 
Hoewel beide schrijvers alle moeite doen om hun bewijs sluitend te krijgen lukt het hen niet me volledig te overtuigen. Gideon krijgt wat mij betreft op sommige punten het voordeel van de twijfel.
Wilkens gaat dermate in zijn zoektocht op, dat hij naar hartelust allerlei dingen aan elkaar knoopt. Zijn bewijsvoering is uitputtend en niet altijd geloofwaardig. Hij lijkt er heilig van overtuigd dat de Odysseus 'een beschrijving is van een oorlog tussen Kelten, van Atlantische zeeroutes en de gnostische religie'. Met behulp van dierenriemtekens ontrafelt hij gecodeerde zeeroutes. Zijn boek leg ik na 345 bladzijden ter zijde. De vraag is of je de schoonheid van de mythe moet willen ontrafelen...



Routebeschrijving

Schuddebeurs is bereikbaar vanaf de rotonde in Zierikzee. Ga  rechts de (Lange) Blokweg op. Bij ANWB bord Schuddebeurs , linksaf Sint Joostweg inslaan. Rechtsaf  Donkere weg op. G
a bij de 'driehoek' (zie kaart) linksaf de Heesterlustweg op. Kort daarna is rechts de ingang naar dit natuurgebied. Parkeren aan de rand van het kleine natuurgebied.





Noten

(1) Er zijn vijf schrijvers die dit onderwerp belichten of noemen.

Charles-Joseph de Grave schreef het boek:  République des Champs Elysées (1806, postuum uitgegeven). Hierin wordt bewezen dat Plato’s ATLANTIS in de Nederlanden gelegen was. De Grave is een fervent aanhanger van de Atlantismythe.
Zijn werk werd aangehaald en uitgebreid door Théophile Cailleux in zijn boek : Belges et Bataves, leurs origines, leur haut importance dans la civilation primitive, d’apres les theories nouvelles (1881). 
Ernst Gideon schreef het boek: Homerus, zanger der Kelten’, Odysseus op Schouwen-Duiveland (1973). Hij gebruikt het werk van Cailleux en het verhaal van Homerus als gids.
Mellie Uydert wijdt een stukje aan dit onderwerp in haar boek Het Zonnejaar. Hoofdstuk: Het nabije Atlantis (1981)
Iman Jacob Wilkens volgt met: Waar eens Troje lag (1990). 
Hubert Lampo maakte een studie over het werk van de Grave: Toen Heracles spitte en Kirke spon (1973)

Geraadpleegde bronnen

Gideon, E: Homerus, zanger der Kelten, Deventer,1973
Lampo, H: Toen Herakles spitte en Kirke spon, Amsterdam-Brussel, 1973
Uyldert, M, Het Zonnejaar p. 142, 143 Amsterdam, 1981
Wilkens, I.J. : Waar eens Troje lag, Leeuwarden, 2013

Websites


zaterdag 2 december 2017

Dertien manen in een jaar



Dertien manen in een jaar



Het ritme van de vier


Tegenover de twaalf maanden van het jaar staan dertien volle of nieuwe manen. We kunnen de afwisseling van energie het beste meten aan de fases van de nieuwe en volle maan. Van nieuwe maan tot volle maan zal je je energiek voelen. Na de volle maan ervaar je actie ondernemen als moeilijker. In feite geeft elke maanfase een andere energie, waarbij periodes van actie en rust elkaar afwisselen. Je kan het een beetje vergelijken met de dag en nacht. Overdag heb je meer energie en ben je actiever dan in de avond en 's nachts. Je kan het verschil tussen de ochtend en de middag ervaren. Dingen die je 's morgens makkelijk afgaan, kosten in de middag meer moeite. Maak je het groter dan kun je de soort van energie meten aan de seizoenen. De energie van het voorjaar verschilt duidelijk van die van de zomer. In de herfst doe je andere dingen dan in de winter. Seizoenen, maanden en dagen kunnen hiermee verdeeld worden in vier periodes van verschillende energie.

Boomkalender met dertien manen

In de Boomkalender staat elke maand een andere boom centraal. Na dertien 'Manen' is het jaar rond. Je leest de Maankalender met de klok mee: Berk, Lijsterbes, Es, Els, Wilg, Meidoorn, Eik, Hulst, Hazelaar, Appel, Druif, Vlier, Taxus.  De Taxus komt niet elk jaar aan de beurt. Dit jaar bijvoorbeeld valt de volle maan op 3 december, gevolgd door een volle maan op 2 januari. We schakelen dan direct over van de Vlier naar de Berk. Elke boom heeft een eigen karakter en vertelt je zijn unieke verhaal. Op een aparte pagina heb ik de kenmerken van elke boom beschreven. Wil je meer weten? Klik dan hier of ga in de balk naar 'Boomkalender'.


Berk                                    Lijsterbes 


Es                                   Els 


Wilg                           Meidoorn


Eik                                  Hulst


Hazelaar                            Appel


Wingerd                                Vlier


Taxus